ԼԵՎՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ ՓՈՐՁՈՒՄ Է ԱՐԴԱՐԱՑՆԵԼ ԻՐ ՊԱՐՏՎՈՂԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ
21-22.07.2010
Եվ այսպես, 2010թ.հուլիսի 17-ին կայացավ ՀՀ առաջին նախագահի՝ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի «վաղուց սպասվածե ելույթը ՀՀՇ 16-րդ համագումարում: Չթաքցնեմ, ելույթը անկեղծ էր եւ լակոնիկ, իսկ բարձրացված հարցերը՝ իրապես խիստ արդիական էին մեր ժողովրդի ու պետության համար: Հայտնում եմ իմ լիակատար համաձայնությունը Լևոն Տեր-Պետրոսյանի արտահայտած այն մտքի հետ, որ՝ «առավել կարևոր է վերհանել ու սառնասրտորեն արձանագրել այն ելակետային իրողությունները, որոնց հետ պարտավոր է հաշվի նստել ցանկացած պատասխանատու քաղաքական ուժ՝ լինի իշխանություն թե ընդդիմությունե: Այս եզրահանգումից էլ ելնելով՝ պարտքս եմ համարում տալ գնահատականներ այն սկզբունքային հարցադրումներին, որոնց հռետորն անդրադարձել է իր ելույթում: Դա համարում եմ խիստ անհրաժեշտ, քանի որ Հայ Ազգային Կոնգրեսն ու նրա առաջնորդն այսօր իրենց են վերապահում Հայաստանում գործող եզակի քաղաքական ընդդիմադիր ուժ լինելու իրավունքը: Ուստի, կարծում եմ, շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր քաղաքական ուժ հնչեցնի իր տեսակետներն այնպիսի հույժ արդիական խնդիրների շուրջ, ինչպիսիք են Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցը, հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը: Դա առավել քան պահանջված է այսօր, երբ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանը մեծապես շարունակում է լինել մտահոգիչ, եթե չասենք՝ պայթունավտանգ: Դա էլ իր հերթին մեծավմասամբ պայմանավորված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության առկայությամբ, հայ-թուրքական հարաբերությունների հարթման գործընթացի սառեցմամբ, վրաց-աբխազական և վրաց-հարավօսական հարաբերությունների չթուլացող լարվածությամբ: Առանձնապես անհրաժեշտ է նշել նաև շատ անորոշ, միաժամանակ մեծ լարումով հղի այն իրավիճակը, որը ձևավորվում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության շուրջ, հատկապես ս.թ. հունիսի 9-ին, ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի կողմից ընդունված արդեն իսկ չորրորդ բանաձևից հետո: Բանաձև, որը նախատեսում է էլ ավելի խստացնել պատժամիջոցները Թեհրանի նկատմամբ՝ կապված երկրում իրականացվող միջուկային ծրագրերի հետ:
Ինչպիսի՞ ելակետային իրողություններ է առաջնային համարում ՀԱԿ առաջնորդը, որոնք՝ թելադրող են «Հայաստանի քաղաքական վարքագիծըե որոշելիս և, ամենակարևորը՝ ինչպիսի վտանգներ են դարանակալում Հայոց պետականությանը:
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը առաջնային է համարում այն, որ «Առանց Ղարաբաղի հակամարտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման Հայաստանն անվտանգության, տնտեսական զարգացման ու ժողովրդագրական վիճակի բարելավման հեռանկար չունի, անկախ այն համգամանքից, թե ում ձեռքում կլինի իշխանության ղեկը: Այս պարզագույն ճշմարտության չգիտակցումն արդեն իսկ հանգեցրել է անշրջելի կորուստների, որոնցից ամենավտանգավորը վերջին տասներկու տարիների ընթացքում Հայաստանի և Ղարաբաղի բնակչության թվաքանակի զգալի նվազումն է, ինչի հետևանքները, շուտափույթ լուծումներ չգտնելու պարագայում, աղետալի են լինելուե: Ըստ էության, ՀԱԿ-ՀՀՇ-ի առաջնորդը հայոց պետականության լինել-չլինելու հարցն ուղղակիորեն պայմանավորում է հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացմամբ ու Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմամբ: Ուշագրավ է, որ այս պնդումը ճիշտ և ճիշտ կրկնում է Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Էրդողանի այն միտքը, որ նա արտահայտել էր 2009 թ. սեպտեմբերին թուրքական «Միլիեթե թերթին տված հարցազրույցում: Այդ հրապարակման մեջ վարչապետն ասել էր. «Հայաստանն այսօր վերապրում է դժվարին օրեր, գործնականում նա տնտեսություն չունի, տնտեսությունը կործանվում է և ամեն անգամ նրանք խնդրում են մեզ բացել սահմանը: …Հայաստանը շատ աղքատ երկիր է դրությունն այնտեղ գնալով վատանում էե: Միգուցե՞ Տեր-Պետրոսյանը նմանատիպ հայտարարությամբ իրեն պաշտոնից օտարելուց 12 տարի անց փորձում է ներքին և արտաքին լսարաններում արդարացնել իր տխրահռչակ պարտվողական քաղաքականությունը: